UA-69269769-1

AMEDEA

Consultatie, onderwijs en bij- en nascholing in de filosofie en ethiek van de zorg, geneeskunde en psychiatrie

Welkom op de website van Amedea


Op deze startpagina post ik -ter leering ende vermaeck- kritische aantekeningen bij actuele en minder actuele gebeurtenissen, publicaties of debatten die betrekking hebben op ethiek, filosofie, zorg en/of psychiatrie. Reacties welkom! Kijkt u vooral ook verder op de site, bij het aanbod bijvoorbeeld of de thema's.  


02.01.2017

Wie stelt de (psychiatrische) diagnose?

Laatst liepen er in ons een huis een aantal leidingen niet goed door. Ik belde een loodgieter die met een camera in een putje voor ons huis de boel onder de grond inspecteerde. Hij kwam snel tot zijn conclusie: ‘mevrouw, ik weet de diagnose! De riolering is verstopt’.

Ik heb de Van Dale er op nageslagen, en die maakt van diagnose: ‘vaststelling op grond van verschijnselen’. Wikipedia zegt dat diagnose is: ‘de kunst, techniek of handeling om een oorzaak te vinden van een gevolg aan de hand van de optredende verschijnselen’. Kortom: aan het stellen van een diagnose is niks medisch. Iedereen mag diagnoses stellen. Zelfs het stellen van een medische diagnose mag iedereen doen. Want ook het stellen van een medische diagnose is geen voorbehouden handeling. Jammer, zo betoogde ik in 2010 al eens. 

In die periode speelde ook de geruchtmakende zaak rondom Sylvia Millecam. Deze actricie met borstkanker werd door Jomanda en door een alternatief werkend arts behandeld onder een foutieve diagnose. Jomanda kwam er (deels) mee weg. De alternatief werkend arts niet: hij had zich aan de beroepsnormen voor diagnostiek en behandeling moeten houden. Dat is hoopgevend. Want blijkbaar stelt de beroepsgroep wel duidelijke normen, ook al is het dan strikt genomen geen voorbehouden handeling.

De vraag is vandaag de dag bijzonder actueel in de GGZ. Per heden is het regiebehandelaarschap een feit en de regiebehandelaar stelt de diagnose vast en classificeert deze om een DBC mee te kunnen openen. Delen van de diagnostiek kunnen daarbij uitbesteedt worden. Dat roept de vraag op wie die diagnose eigenlijk stelt (los van wie hem vaststelt). Verpleegkundig specialisten vinden dat zij diagnoses mogen stellen, en ook agogen vinden dat. Psychologen doen psychodiagnostisch onderzoek. Huisartsen doen de hele dag door diagnostiek en ook bedrijfsartsen zijn daar mee bezig. Maar wat voor diagnoses zijn dat eigenlijk?

In mijn bijdrage over de nieuwe richtlijnPsychiatrisch onderzoek’ laat ik zien dat huisartsen diagnoses stellen, maar zelf vinden dat dit geen medisch-psychiatrische diagnoses zijn. Ook bedrijfsartsen staan op dat standpunt. Psychologen laten in hun richtlijnen zien dat ze psychologische diagnostiek doen, maar spreken nergens van medisch-psychiatrische diagnoses stellen. Verpleegkundigen hebben het over verpleegkundige diagnoses en agogen over agogische diagnoses.

Kortom, en ik betoogde dat al vaker, alleen psychiaters kunnen (medisch-)psychiatrische diagnoses stellen. Dat betekent dat er voordat er überhaupt een DBC geopend kan worden altijd eerst een psychiatrisch onderzoek plus diagnostiek door een psychiater moet gebeuren. Want waar het in de specialistische GGZ, en dus de tweedelijns psychiatrische zorg, om gaat, is dat vastgesteld wordt of iemand ziek is. Alleen als iemand een ziekte (of zoals psychiaters dat zeggen: stoornis) heeft, is er sprake van rechtmatige zorg en daarmee recht op vergoeding vanuit de zorgverzekeraars.

Die diversiteit aan diagnose-stellers is heel mooi, zeker in een multidisciplinaire setting als de GGZ. Elke discipline stelt immers een diagnose op zijn of haar eigen expertise-gebied. De regiebehandelaar verzamelt alle diagnoses en voegt ze samen. Al deze diagnoses komen samen in een alomvattende multidisciplinaire beschrijvende diagnose. Deze kan dan als basis dienen voor het behandelplan. Belangrijk is wel dat elke discipline, BIG-geregistreerd of niet, binnen de grenzen van het eigen expertise-gebied blijft en dat de vraag of iemand ziek is (of een stoornis heeft) bij de psychiater, de medisch specialist, blijft liggen.

Andrea Ruissen - 21:38 @ algemeen, media | Een opmerking toevoegen