FlatPress My FlatPress blog FlatPress Admin 2018 2018-09-25T15:24:05+00:00 Admin ~/ Manifest De Jonge Psychiater ~/?x=entry:entry180921-091106 2018-09-21T09:11:06+00:00 2018-09-21T09:11:06+00:00

Lees het DJP-manifest!

Psychiaters: organiseer een socratisch gesprek! ~/?x=entry:entry180916-130028 2018-09-16T13:00:28+00:00 2018-09-16T13:00:28+00:00

De afgelopen periode ben ik, en vele anderen, bezig geweest met het onderwerp ‘de identiteit van de psychiater’. Mij viel op hoe lastig het is om met elkaar een goed gesprek te hebben over zoiets belangrijks en bijna vanzelfsprekends. Ten eerste is er de vraag waarom men nou zo graag met dit onderwerp bezig wil zijn. Doen cardiologen dat ook? En patissiers. [Meer weten…]

Zorg voor uniformering - uniformering van zorg ~/?x=entry:entry180627-081454 2018-06-27T08:14:54+00:00 2018-06-27T08:14:54+00:00

Wist u dat er 4 CAO’s zijn voor psychiaters (algemene ziekenhuizen, UMC’s, GGZ en rijksambtenaren)? En dat zij veelal met verschillende kwaliteitsstatuten werken? Het is vreemd dat de ene psychiater meer of andere verantwoordelijkheden, mogelijkheden en verplichtingen heeft dan de andere. Zorg voor uniformering, om daarmee tot uniformering van zorg te komen met ruimte voor diversiteit en waarbij de arts-patient-relatie centraal staat. 
Op naar een werkbaar kwaliteitsstatuut voor álle psychiaters (niet alleen GGZ-ers) in 5 stappen!

1. [Meer weten…]

AMS hoofdstuk 8 (klinisch leiderschap) in de CAO-GGZ ~/?x=entry:entry180619-183532 2018-06-19T18:35:32+00:00 2018-06-19T18:35:32+00:00

Als psychiater zijn we elke dag bezig met diagnostiek, indicatiestelling en beleid. Dat beleid voeren we soms zelf uit, soms verwijzen we door. Om in individuele casussen goed beleid te kunnen maken, moeten we ons bezig houden met het beleid van onze poli, afdeling of team en soms zelfs met het beleid van de instelling, denk aan hoe er met diensten omgegaan wordt, het vacature-beleid (interimmers) en de opname-afspraken. Dit alles heeft directe invloed op ons werk en vraagt dus ook onze aandacht. 
 
Dat is wat klinisch leiderschap genoemd wordt: uitstijgen boven de individuele arts-patient-relatie en de brede blik aanmeten, initiatief nemen, een voorloper of aanjager zijn of het voortouw nemen. In veel instellingen is hier op informele wijze ruimte voor en in sommige instellingen is er ook een medische staf of een vakgroep waar precies dit aan de orde komt. 
 
Maar geen enkele ggz-instelling heeft een hoofdstuk zoals alle andere medisch specialisten in Nederland dat wel hebben; namelijk AMS 8 (hoofdstuk 8 uit de arbeidsvoorwaarden medisch specialisten). [Meer weten…]

Airvaren ~/?x=entry:entry180415-122905 2018-04-15T12:29:05+00:00 2018-04-15T12:29:05+00:00

Midden vorig jaar werd ik door Eddo Spijkman van Intellect Transfer in contact gebracht met Henk ten Cate van Educate. Hij is onderwijskundige, ondernemer en vlieger en bekend van Airvaren. Hij wilde dit concept vertalen naar een nascholing voor psychiaters en vroeg mij mee te denken. Dat deed ik met plezier en het resultaat werd tijdens het afgelopen voorjaarscongres gelanceerd. Aivaren voor psychiaters bestaat uit een anderhalve dag geaccrediteerde nascholing (8 pnt) voor maximaal 8 psychiaters, bijvoorbeeld als intervisiegroep  of als visitatiegroep. [Meer weten…]

Hulp bij zelfdoding in de psychiatrie; to be continued... ~/?x=entry:entry180117-083758 2018-01-17T08:37:58+00:00 2018-01-17T08:37:58+00:00

In december publiceerden Eric Ettema en ik een artikel (zie eerdere posts), waarin we een evaluatie presenteerden van de onderwijsmodule ‘Hulp bij zelfdoding in de psychiatrie; morele competenties’, ontwikkeld door het VUmc, afdeling metamedica, in samenwerking met de NVvP. Ons artikel is te lezen in Tijdschrift voor Gezondheidszorg en Ethiek (TGE).

In die cursus, maar ook in alle andere contacten die ik met psychiaters had over dit thema, bleek maar weer dat zowel psychiaters die wel bereid zijn uit te voeren, als psychiaters die dat niet bereid zijn (vanwege gewetensbezwaren, principiële overwegingen, of uit handelingsverlegenheid) aan de slag moeten als ze een verzoek krijgen. Aan de slag met hoe goed om te gaan met de zorgvuldigheidscriteria (zelf door ze te toetsen, of derden te faciliteren dat goed te doen), aan de slag met afstemming (door behalve het verzoek ook de rest van de behandeling goed over te dragen, of juist die behandelrelatie in stand te houden en zich te committeren aan een goed vervolg) en aan de slag met een goed levenseinde (door naasten te begeleiden, of te faciliteren in de uitvoering bijvoorbeeld). Maar voordat men op een goede manier aan de slag kan, is dat bewustwordingsproces van de psychiater, namelijk: ‘ga ik nu wel of niet me inlaten met een dergelijke traject’ essentieel. [Meer weten…]

Euthanasie en hulp bij zelfdoding in de psychiatrie: een onderwijsmodule ~/?x=entry:entry171229-093109 2017-12-29T09:31:09+00:00 2017-12-29T09:31:09+00:00

Deze maand verschenen in Tijdschrift voor Gezondheidszorg en Ethiek: een artikel van Eric Ettema en mijzelf over de onderwijsmodule die wij maakten in samenwerking met de NVvP en ZonMW over euthanasie en hulp bij zelfdoding in de psychiatrie. Bij Emergis draaide deze cursus met succes en volgende maand gaan cursus 2 en 3 van start. Zie bijvoorbeeld hier.

Medicalisering volgens de Gezondheidsraad ~/?x=entry:entry171211-125927 2017-12-11T12:59:27+00:00 2017-12-11T12:59:27+00:00

• Mensen krijgen het etiket ‘ziek’ opgeplakt omdat hun situatie past binnen de definitie van een nieuwe ziekte of binnen de uitgebreide definitie van een bestaande ziekte. De gezondheidstoestand van de mensen in kwestie verbetert hierdoor niet. 
• Mensen krijgen een medische behandeling aangeboden, niet omdat zij een aandoening hebben die zij eerder niet (in die mate) hadden, maar alleen omdat de behandelindicaties zijn verruimd. Hun gezondheidstoestand verbetert hier niet door. 
• Er worden mensen op aandoeningen getest zonder dat er indicaties zijn die wijzen op een specifieke aandoening, of zonder dat de test zinvolle informatie over hun gezondheidstoestand zal opleveren (overtesten). 
• Er wordt met een diagnostische test bij iemand een ziekte vastgesteld die niet tot hinderlijke symptomen leidt (overdiagnose). 
• Er wordt bij iemand een aandoening behandeld zonder dat dit voor hem of haar tot gezondheidswinst leidt of er wordt een behandeling gegeven die ingrijpender is dan nodig (overbehandeling).

Belangrijk element om toe te voegen is dat er ook sprake kan zijn van een verbetering én verslechtering van de gezondheidstoestand tegelijkertijd. Zo zijn er aanwijzingen dat langdurige gebruik van antipsychotica na een psychose de kans op een nieuwe psychose verkleint, maar ook herstelbelemmerend kan werken. Ook is de vraag wat precies met de gezondheidstoestand bedoeld wordt: gaat het ook op psychisch en sociaal welzijn?

Bijwerkingen van wilsbekwaamheidsbeoordelingen ~/?x=entry:entry171206-195118 2017-12-06T19:51:18+00:00 2017-12-06T19:51:18+00:00

Verschenen: Wilsbekwaamheid in de medische praktijk onder redactie van psychiaters Hein en Hondius. Met een hoofdstuk door Sander Welie en mijzelf over de bijwerkingen van de wilsbekwaamheidsbeoordeling. Het is een mooi en volledig boek, met aandacht voor hele praktische zaken, handvaten voor beoordeling, maar ook filosofische kwesties als de vrije wil. Een aanrader!

Kwaliteitsstatuut 2.0 ~/?x=entry:entry171103-084456 2017-11-03T08:44:56+00:00 2017-11-03T08:44:56+00:00

De psychiater maakte een evolutie door van lid van het behandelteam naar hoofdbehandelaar naar regiebehandelaar. Die evolutie moet doorzetten en moet termen als regiebehandelaar, hoofdbehandelaar gaan overstijgen. Het gaat er om wie de rode draad maakt, als het gaat om specialistische psychiatrische zorg (sGGZ of elders).

De psychiater heeft een aantal kerncompetenties. Centraal staat het benaderen van ziekte en gezondheid middels het biopsychosociale model. [Meer weten…]

De impasse die ADHD heet ~/?x=entry:entry171103-084133 2017-11-03T08:41:33+00:00 2017-11-03T08:41:33+00:00

Deze week online, en volgende week in druk: mijn reactie op een artikel over ADHD bij volwassenen. Ik zet uit een dat er twee extremen te ontdekken zijn als het gaat om het psychiatrisch ziekte-begrip: ziekte als biologisch dysfunctie en ziekte als sociaal construct met een indeling (classificatie-systeem) bedacht door mensen. De meeste psychiaters zitten (gelukkig) op een spectrum ergens tussen deze twee uiterste. Ik betoog dat een extremistische visie waarbij men zich vastbijt in één van de extremen voorbij gaat aan de daadwerkelijke problematiek die mensen met het ‘label’ ADHD en hun naasten ervaren.

Kwaliteitsstatuut en aios ~/?x=entry:entry171001-184905 2017-10-01T18:49:05+00:00 2017-10-01T18:49:05+00:00

Sinds begin dit jaar is het kwaliteitsstatuut GGZ van kracht. Waar je als hoofdbehandelaar nog wel eens taken kon delegeren, bijvoorbeeld aan aios, lijkt daar bij het kwaliteitsstatuut minder ruimte voor. Het is immers de regiebehandelaar zelf die het centrale aanspraakpunt moet zijn bijvoorbeeld en dus niet een aios. Ook moet de psychiater die regiebehandelaar is, zelf een aanzienlijk deel van de behandeling doen (dus wat doet de aios dan nog?). Ook zijn er regels wanneer (regie)behandelaren een psychiater (en dus niet een aios) moeten raadplegen. [Meer weten…]

Beneficial coercion in psychiatry? ~/?x=entry:entry170902-115448 2017-09-02T11:54:48+00:00 2017-09-02T11:54:48+00:00

Na een radiostilte van enkele maanden zullen er de komende maanden verschillende stukken van mijn hand verschijnen. Als eerste is daar een hoofdstuk in het boek ‘Beneficial coercion in psychiatry?‘ onder redactie van Gather, Henking, Nossek en Vollmann. Samen met Guy Widdershoven en Yolande Voskes werkte ik aan een hoofdstuk over wilsbekwaamheid bij chronische psychiatrische patienten. Het is een uitwerking van een casus uit mijn proefschrift over wilsbekwaamheid bij OCD. Het hoofdstuk past in het geheel van het boek, dat handelt over de achtergronden, uitgangspunten en uitdagingen van dwang en drang in de psychiatrie.

Rolverwarring ~/?x=entry:entry170511-191613 2017-05-11T19:16:13+00:00 2017-05-11T19:16:13+00:00

Recent gaf ik verschillende voordrachten over het thema ‘hulp bij zelfdoding en euthanasie in de psychiatrie’ en gaf ik ook consultatie aan individuele psychiaters. Steeds vaker valt het mij op hoe lastig het is om te bepalen welke rol men speelt als behandelend of betrokken psychiater. Mijn stroomdiagram kan daar hopelijk bij helpen. De volgende rollen zijn relevant.  

 
ROL 1
De voorgenomen uitvoerder van de euthanasie/hulp bij zelfdoding 

Tot voor kort was dat vaak de eigen huisarts, of in sommige gevallen de somatisch specialist. [Meer weten…]

Onrust over melancholie ~/?x=entry:entry170503-075517 2017-05-03T07:55:17+00:00 2017-05-03T07:55:17+00:00

Zo juist verschenen op De Jonge Psychiater: een essay van mij over het essay van Joke Hermsen in het kader van de Maand van de Filosofie. Met dank aan Annelies Claeys voor het kritisch meelezen.