UA-69269769-1

AMEDEA

Consultatie, onderwijs en bij- en nascholing in de filosofie en ethiek van de zorg, geneeskunde en psychiatrie

Welkom op de website van Amedea


Op deze startpagina post ik -ter leering ende vermaeck- kritische aantekeningen bij actuele en minder actuele gebeurtenissen, publicaties of debatten die betrekking hebben op ethiek, filosofie, zorg en/of psychiatrie. Reacties welkom! Kijkt u vooral ook verder op de site, bij het aanbod bijvoorbeeld of de thema's.  


16.09.2018

Psychiaters: organiseer een socratisch gesprek!

De afgelopen periode ben ik, en vele anderen, bezig geweest met het onderwerp ‘de identiteit van de psychiater’. Mij viel op hoe lastig het is om met elkaar een goed gesprek te hebben over zoiets belangrijks en bijna vanzelfsprekends. Ten eerste is er de vraag waarom men nou zo graag met dit onderwerp bezig wil zijn. Doen cardiologen dat ook? En patissiers? En managers in de kledingindustrie? Zijn zij op zoek naar hun identiteit? Misschien wel, misschien ook niet. Maar voor de psychiater, en voor artsen in bredere zin, is het relevant omdat zij niet alleen een expert-rol hebben, maar ook onderdeel zijn van wat je een sociaal contract zou kunnen noemen. Psychiaters krijgen een vrij ruim salaris en behoorlijk wat professionele ruimte om hun vak, richtlijnen en intercollegiale toetsing vorm te geven. In ruil daarvoor verwacht de samenleving dat psychiaters hun werk goed doen. 
 
>> Wat is dat? Psychiaters die hun werk goed doen?
 
Niet iedereen denkt uitgebreid na over de eigen identiteit, maar voor psychiaters is dat dus wel relevant. Als men dan een paar psychiaters bij elkaar zet, schiet de discussie in eerste instantie uit elkaar, en komen er heel wat identiteitskenmerken op tafel. Na een tijdje zijn daar ook patronen in te ontdekken. Er lijkt een gemene deler die gaat over klinisch leiderschap, psychiatrische diagnostiek, behandeling, medisch model, biopsychosociale model, continuïteit, vaardigheden, kennis en attitude, competenties, BOPZ, suïcidaliteit, complexiteit. En komen een hele boel relevante zaken aan de orde die ook min of meer op elkaar in werken. 
 
>> Weer is de vraag: wat is dat dan allemaal? Het lijkt alsof we het over hetzelfde hebben, maar is dat wel zo? Begrijp ik jou goed, of hanteren we eigenlijk onze eigen definitie?
 
Kortom, allemaal kenmerken, maar nog geen samenhangend geheel. Daarnaast ligt een belangenstrijd op de loer. Want er spelen veel belangen. Afbakening ten opzichte van andere GGZ-disciplines, afbakening ten opzichte van andere medisch specialisten. Zelfstandig gevestigden zien ruimte voor een monodisciplinaire aanpak, sociaal psychiaters werken per definitie multidisciplinair, het medisch model betekent voor ziekenhuispsychiaters vaak iets anders dan voor psychotherapeutisch werkende psychiaters. Iedereen hecht aan de eigen facetten en wil die term in een omschrijving van de identiteit. In debatten levert dat flink wat polemiek op. 
 
>> En weer is de vraag: luister ik wel goed naar jou? Snap ik wat jij bedoelt of denk ik alleen dat ik het snap? Welke invloed heeft onze context, onze belangen, ons eigen verhaal? Want wat is identiteit eigenlijk?
 
Het begon met een discussie, het ging verder in een debat en niet zelden eindigt het met polemiek. Maar wat we nodig hebben is een dialoog. Rust, reflectie, ruimte om van gedachten te wisselen. Zonder dat we erop afgerekend worden. Zonder dat iemand je hypotheses neersabelt. Zonder oordelen. Een dialoog over waarden, kernwaarden van het vak. Bijvoorbeeld in een socratisch gesprek. 
 
IK ROEP ALLE PSYCHIATERS OP ZO’N SOCRATISCH GESPREK OVER IDENTITEIT TE ORGANISEREN. 
 
Ons vak staat onder druk, en dat is niet in de laatste plaats omdat we zelf niet voldoende positie genomen hebben de afgelopen jaren. Laten we die positie nu wel innemen, krachtiger, genuanceerder, inhoudelijker en onderbouwder dan ooit. Klinisch leiderschap is wat van ons verwacht wordt (competentie in HOOP en herregistratie-eis RGS). Laten we de handschoen oppakken en allemaal richtinggevend zijn in deze ingewikkelde kwestie. 
 
Socratisch gesprek
Een socratisch gesprek is een gesprek onder leiding van een onafhankelijke, niet inhoudelijke getrainde gespreksleider. Het is een vrije dialoog, waarin onderliggende waardes de ruimte krijgen. Het gaat niet om het uitwisselen van meningen, standpunten of oordelen. Sterker nog, die worden geparkeerd en hebben geen plaats in een socratisch gesprek. Het gaat over wat echt belangrijk is. Om elkaar bevragen: wat bedoel je nu precies? Zou ik dat vanuit jouw perspectief ook kunnen voelen? Begrijp ik nu echt wat jij bedoelt?
Doel in deze context is om te komen tot een breed gedragen bewustwordingsproces over wat ertoe doet als zijnde een psychiater. Niet via een (quasi-)democratisch proces. Maar door echt te luisteren, uit te wisselen, te reflecteren en te begrijpen en zo patronen te willen ontdekken. De semantiek voorbij, terug naar de inhoud. 
  
Wat kan jij doen?
1. Organiseer een socratisch gesprek. 
2. Zoek een gespreksleider. 
3. Maak een verslag. 
 
1. Organiseer een socratisch gesprek met psychiaters over het thema identiteit. Dat kan tijdens een vakgroepvergadering. Of tijdens een intervisie. Een kwaliteitsoverleg leent zich er ook prima voor. Of prik er een datum voor, gewoon omdat het belangrijk is. 
2. Zoek een onafhankelijk getraind gespreksleider. Weet je niet waar? Neem contact op. Of kijk eens op Los het socratisch opBoltentrainingISVWNiets is zwart/wit. Veel geestelijk verzorgers in de GGZ zijn getraind gespreksleider. In overleg met je leidinggevende kun je een extern iemand inhuren van je AMS-budget. 
3. Maak een verslag van jullie socratisch gesprek. Deel dat verslag, bijvoorbeeld intern, of juist met de NVvP, of met mij, op social media, met collega-instellingen of gebruik het als input voor intervisie of coaching. 
>> Laat in ieder geval ook even aan mij weten dat je bezig bent met dit onderwerp. Ik hoor graag van je!

Andrea Ruissen - 13:00 @ algemeen | Een opmerking toevoegen

Opmerking toevoegen

Fill out the form below to add your own comments