UA-69269769-1

AMEDEA

Consultatie, onderwijs en bij- en nascholing in de filosofie en ethiek van de zorg, geneeskunde en psychiatrie

Welkom op de website van Amedea


Op deze startpagina post ik -ter leering ende vermaeck- kritische aantekeningen bij actuele en minder actuele gebeurtenissen, publicaties of debatten die betrekking hebben op ethiek, filosofie, zorg en/of psychiatrie. Reacties welkom! Kijkt u vooral ook verder op de site, bij het aanbod bijvoorbeeld of de thema's.  


17.06.2016

Gezocht: hoogleraar praktische ploeterpsychiatrie

Er zijn twee vragen die ik mijzelf de laatste jaren regelmatig stel. “Wat doe ik in hemelsnaam in deze sector?” en “Hoe kan ik voor mijn patiënt goede zorg realiseren?”. Vreemd genoeg hangen de antwoorden op deze vragen nauwelijks met elkaar samen, of misschien op een manier die op z’n minst paradoxaal genoemd mag worden. Ooit hoorde ik iemand zeggen dat de totale patiëntengroep in de ggz het meest geholpen zou zijn als we de hele ggz zouden opdoeken. Een paar patiënten zullen sterk verslechteren (maar patiënten verslechteren ook ondanks onze interventies), een boel patiënten zullen ervan opknappen (en inderdaad, opknappen doen ze nu ook, dankzij, en soms ondanks ons) en voor de meeste patiënten maakt allemaal geen verschil. Het is alleen een beetje jammer van de werkgelegenheid, maar dat ter zijde. 

Tot zover het cynische stuk. Er waren de afgelopen periode twee hoogleraren psychiatrie op een positieve manier in het nieuws. Als eerste Gerrit Glas, die vanaf nu een leerstoel filosofie van de neurowetenschappen bekleedt aan het VUmc. Een interessant initiatief dat samen gaat met een nieuwe master in de neurofilosofie. Glas gaat zich “toeleggen op een aantal conceptuele en ethische vraagstukken rondom de neurowetenschappen”. De tweede was Steven Kushner, de jongste hoogleraar psychiatrie in Nederland ooit. Met 33 jaar (inmiddels is hij alweer 34) bekleedde hij al een leerstoel. Hij doet onderzoek naar onder meer neuronen en epigenetica bij muizen en ook mensen. 

Prachtig en mooi allemaal. Maar ik worstel niet met vragen over wát translationeel onderzoek in de neuroscience precies is. En ook over aCaMKII maak ik me zelden druk. Ik vraag me af wat ik moet doen met die patiënt die zes pillen slikt, waarbij ik van slechts twee een indicatie kan terugvinden in het dossier en ik van de andere vier geen idee heb waarom ze voorgeschreven zijn maar de risico’s aanzienlijk zijn; ik weet ook dat als ik ze stop, dat de kans op ontregeling groot is. Ook vraag ik me af waarom ik zelden of nooit een nette verwijsbrief, inclusief een psychiatrisch onderzoek krijg bij patiënten die naar mij verwezen worden. Ik maak me druk om het EVS dat in veel gevallen helemaal niet laat zien wat een patiënt thuis op z’n nachtkastje heeft liggen, of wat de huisarts voorschrijft aan psychofarmaca. Ik heb last van een traag EPD, zo’n cirkeltje dat maar in de rondte draait en dat rapportages opeens laat verdwijnen. Ik moet diagnoses proppen in DSM-hokjes om überhaupt iets vergoed te krijgen, om me vervolgens alleen maar bezig te houden met herstel; want immers die diagnose doet er niet meer toe. En als de diagnose die ik stel (in al mijn enthousiasme gebaseerd op een psychiatrisch onderzoek volgens de richtlijn) door mijn instelling niet is ingekocht, krijg ik een administateur aan de lijn - die ook zijn werk maar doet, ik weet het. De helft van de psychiaterplekken in mijn regio is vacant, of opgevuld met een interimmer, die geen diensten doet, zelden in een commissie zit, nauwelijks taken buiten de patiëntenzorg op zich neemt en meestal na een paar maanden weer gevlogen is (gewild of ongewild). Dat maakt dat iedereen vooral verschrikkelijk hoopt dat de ander blijft, dus aanspreken op elkaars beleid, of van constructieve feedback voorzien worden door een collega: ho maar (als ik überhaupt tijd voor gehad zou hebben). Kom ik dan na een pittige werkdag thuis, dan vechten op de televisie, in de krant of in de vaktijdschriften (en als ik pech heb in alle drie tegelijkertijd) hooggeleerde en minder hooggeleerde collega-psychiaters elkaar de tent uit met ongenuanceerde en beroerd onderbouwde standpunten over hulp bij zelfdoding, ssri-gebruik bij adolescenten of het bestaansrecht van een classificatie als ADHD. Ik hoor de minister denken in haar werkkamer: ‘zo, bij die sector kunnen er nog wel wat miljardjes vanaf’. 

Bij welke vragen gaat het werk van Glas en Kushner me helpen? Nou, bij mijn eerste vraag “Wat doe ik in hemelsnaam in deze sector?” misschien een beetje. Nog steeds vind ik psychiatrie de mooiste tak van sport binnen de geneeskunde. Ik ben met overtuiging een psychiater geworden. Wat intellectuele voeding, vooral vanuit de filosofie, helpt me de lol te behouden. Daarnaast is het natuurlijk fijn om te bemerken dan anderen wel in staat zijn zich met totale overgave te storten op een beroep waar ik toch inmiddels op z’n minst een klein beetje teleurgesteld in voel.  
Bij mijn tweede vraag, namelijk “Hoe kan ik voor mijn patiënt goede zorg realiseren?” helpt hun werk mij totaal niet. En dat is pijnlijk. 

Waar ik behoefte aan heb ik een hoogleraar praktische ploeterpsychiatrie. Iemand die met me meedenkt hoe ik in deze roerige tijden mijn werk een beetje adequaat kan vormgeven. Tijden waarin beroepsgenoten het zelfs op cruciale punten maar niet eens kunnen worden, waarin zorgverzekeraars denken dat zij de regie moeten nemen en waarin kabinet na kabinet blijft bezuinigen op verkeerde dingen. Tijden waarin de samenleving de (kinder- en jeugd)psychiatrie laat wegpromoveren uit de geneeskunde richting de gemeentes, waarin dure high tech wetenschappelijke onderzoeken vrijwel nooit iets praktisch opleveren en waarin tuchtcolleges zelfs vallen over vergeten vinkjes. 
Ik zoek een hoogleraar die mij duidelijk maakt hoe ik tegen de achtergrond van al dat vakinhoudelijke en niet-vakinhoudelijke getrouwtrek een beetje positie kan bepalen in de spreekkamer. 

Psychiatrie is nog steeds het mooiste vak wat er is. Maar het beroep van psychiater is vaak ploeteren. Ik wil zo graag die psychiater zijn die wel verschil maakt!

Andrea Ruissen - 17:39 @ media | Een opmerking toevoegen