UA-69269769-1

AMEDEA

Consultatie, onderwijs en bij- en nascholing in de filosofie en ethiek van de zorg, geneeskunde en psychiatrie

Hulp bij zelfdoding en euthanasie in de psychiatrie

De laatste jaren heb ik mij ook bezig gehouden met de ethische aspecten van hulp bij zelfdoding en euthanasie in de psychiatrie. Ik werkte onder andere mee aan een door ZonMW gesubsidieerd onderzoek van het VUmc. In november 2015 werd er een symposium "Ik wil dood, help me!" georganiseerd over dit thema. Inmiddels is dit project afgerond en krijgt het een vervolg middels een implementatiestudie, waar ik ook (zijdelings) bij betrokken ben. Regelmatig geef ik voordrachten of spreek ik met (GGZ-)teams, al dan niet in de vorm van een Moreel Beraad, over deze kwestie. 

Ik maakte een stroomschema naar aanleiding van de vele vragen die ik kreeg van psychiaters die zich in hun dagelijkse zorgpraktijk geconfronteerd zien met een psychiatrische patiënt die (al dan niet daadwerkelijk serieus) verzoekt om hulp bij zelfdoding of euthanasie. Zowel principiële en gewetensbezwaren, als medisch-inhoudelijke en wettelijke bezwaren komen aan de orde, net als beleid bij afwijzing van het verzoek. Volgt u de groene pijl als het antwoord 'ja' is en de rode als het 'nee' is. De dikomrande kaders geven de voor de psychiatrie relevante kernkwesties aan. Neemt u 'verwijzen' niet al te letterlijk: dat hoeft in eerste instantie niet via een specialistenbrief. U kunt ook gewoon eens beginnen met het 'wijzen op' het bestaan van de Levenseindekliniek of de site van de NVvP. Die verwijsbrief kan altijd later nog. 

Vanzelfsprekend is de richtlijn van de NVvP leidend geweest voor het opstellen van dit schema. Leest u vooral ook verder over deze kwestie, bijvoorbeeld dit bericht op de site van de KNMG of dit item op de site van de Levenseindekliniek. En of u nu wel of niet mee gaat het met verzoek: het gaat er om dat u de dialoog blijft zoeken met uw patiënt, met behulp van alle gesprekstechnieken die u in uw "psychiatrische dokterstas heeft zitten". 

Het verlenen van hulp bij zelfdoding of euthanasie heeft vaak grote impact op de dokter die uit voert. Sander de Hosson, longarts met specifieke expertise op het gebied van levenseindevragen, schrijft hier prachtige en indrukwekkende blogs over. Blogs over echte dokters die ook gewoon echte mensen zijn. Ze zijn de moeite van het lezen meer dan waard.